Yönetilen Doktora Tezleri
  • Arsenyan Üşenmez, Jbid Ani, “Designing and Implementing Collaboration Structure for Product Development”, Galatasaray Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Doktora Programı. Tez başlangıç tarihi: Nisan 2008.

    • Ürün Geliştirme için İşbirliği Yapısının Tasarımı ve Uygulanması
    Ürün geliştirme, küresel pazarda sürdürülebilirliği sağlayan önemli süreçlerden biridir. Rekabetçi avantajı elde tutabilmek, yeni/yenilikçi ürünler geliştirerek ve ürünlerde farklılaşarak mümkündür. Ürün geliştirmenin riskli yapısı, gerektirdiği hız, maliyet, tecrübe çeşitliliği ve yetkinlik, kurumları; ürün geliştirme sürecinin verimliliğini ve etkinliğini artırma yeteneğine sahip işbirliğine yöneltmiştir. İşbirliksel ürün geliştirme (İÜG), iki veya daha fazla ortağın, yeni veya iyileştirilmiş bir ürün tasarımlamak ve/veya geliştirmek amacıyla, ortak hedeflerle, farklı kaynak ve tecrübelerini birleştirmesi olarak tanımlanabilir. Akademik yazında ürün geliştirmede işbirliği konusuna odaklanarak mevcut yazını tarayan bir araştırmanın eksikliği hissedildiğinden, Arsenyan ve Büyüközkan, 2008 Üretim Araştırmaları Sempozyumu’nda sundukları “İşbirliksel Ürün Geliştirme: Yazın Taraması” başlıklı bildirilerinde, İÜG’nin kilit noktalarını inceleyerek bu alanda yapılacak çalışmalara temel olacak bir kılavuz hazırlamışlardır.

    Gerçekleştirilen yazın taraması neticesinde, İÜG çalışmalarında bazı eksik noktaların mevcut olduğu gözlemlenmiştir. Bu noktalar kısaca şu şekilde özetlenebilir:

    - Ürün geliştirme çalışmalarında İÜG kararı alınmadan önce izlenmesi gereken bir yol haritası çizilmemiştir. Çeşitli çalışmalar ile İÜG’yi etkileyen unsurlar incelenmiş olmasına rağmen, İÜG çalışmalarının ne tür pazarlar ve hangi stratejilere sahip şirketler tarafından göz önüne alınması gerektiği konularına değinilmemiştir. Öte yandan, başarı faktörlerinin sistematik bir yapı ile modellenmesi yerine, çoğunlukla gözlemsel verilerle derlenmesi söz konusudur.

    - İşbirliğinin taraflara sağlayacağı faydalar modellenmemiş ve girişimci taraflar için uzlaşma koşullarına değinilmemiştir. Oysa birden fazla katılımcının mevcut olduğu işbirliği çalışmalarında karşılıklı etkileşimler söz konusudur. Yapılan araştırmada, İÜG fayda, risk ve kısıtlarının analitik bir yapıyla incelendiği çalışmalara rastlanmamıştır.

    - Ortak seçim problemi İÜG yazınında sıkça ele alınan bir konudur. Öte yandan bu alanda da gözlemsel verilerin, vaka analizlerinin ve saha araştırmalarının sıkça temel alındığı görülür. Genelgeçer ve analitik bir seçim yapısıyla karşılaşılmamıştır. Öte yandan çalışmalar çoğunlukla tek ortak tipine odaklanmaktadır (tedarikçi veya üretici veya müşteri). Oysa İÜG konularında faaliyet gösteren bir firma için her tür ortakla işbirliği yapmak gerekebilir.

    - Yazında, İÜG teknolojileri geliştirmeye odaklanan çalışmalar mevcuttur, fakat mevcut ve geliştirilecek teknolojilerin, uygulanacak İÜG çalışması temel alınarak planlanması konusunda yayın eksikliği söz konusudur. Piyasadaki İÜG teknolojilerinin özellikleri ve cevap vereceği ihtiyaçlar ile bunları kullanacak uygulamacıların gereksinimlerini örtüştürecek çalışmaya rastlanmamıştır.

    Sonuç olarak, “Ürün Geliştirme için İşbirliği Yapısının Tasarımı ve Uygulanması” başlıklı doktora tezi yukarıda tespit edilen eksik noktalara cevap verecek şekilde işbirliği yapısının aksiyomlarla tasarım yaklaşımıyla modellenmesini, oyun teorisi yaklaşımıyla ortaklar için işbirliği koşullarının tanımlanmasını, çok amaçlı karar verme yaklaşımlarıyla uygun ortak seçme ve İÜG teknolojilerinin planlanması çalışmalarını kapsamaktadır.